Dit document biedt de belangrijkste regels bij het opzetten van een handleiding voor het goed omgaan met fysieke belasting (lichamelijke belasting) in de binnenvaart.

Iedere medewerker heeft het zelf wel eens ervaren; klachten van nek, schouders, rug, polsen, ellebogen of knieën. Bij dit onderwerp van de Arbo-catalogus treft u informatie aan over lichamelijke belasting tijdens het werk, de soorten en het ontstaan er van.

Onder lichamelijke belasting wordt verstaan de belasting van het bewegingsapparaat (spieren, botten, pezen en gewrichten). Het tillen en dragen van zware of onhandige lasten is een van de voornaamste vormen van lichamelijke belasting. Meer achtergrondinformatie vindt u bij de volgende koppelingen: de tilnorm (bron: Juridisch faculteitsblad terecht gesteld) en de TNO doelvoorschrift tillen (bron: TNO Delft)

Maar lichamelijke belasting omvat meer. Ook duwen en trekken, bijvoorbeeld van zware containers, meertouwen, meerdraden, koppeldraden of laad/losslangen kan belastend zijn. Het maken van steeds dezelfde beweging aan de stuurstand is ook een vorm van lichamelijke belasting die tot slijtage van de gewrichten kan leiden.

Ook ongunstige werkhoudingen kunnen allerlei klachten veroorzaken. Bijvoorbeeld langdurig zittend werken, gebukt werken, werken met een gedraaide rug of staand werk. De volgende vormen van lichamelijke belasting kunnen risico’s geven:

  • Tillen, duwen/trekken en dragen (draden, touwen, laad/losslangen, koppelstukken).

  • Lang volgehouden houdingen van delen van het lichaam (hogedrukspuit ladingtank, computer/radarscherm).

  • Repeterende bewegingen van delen van het lichaam (stuurstand).

  • Kracht uitoefenen op een voorwerp. Zoals een stuk gereedschap (sleutel om laad/losslang vast te zetten).

  • Trillingen (door het hele lichaam of in de hand/arm, lucht/bikhamer).

Door in dit document op de onderstreepte teksten te klikken vindt u voorbeelden en/of referentiemateriaal om het onderwerp te verduidelijken.

Klachten van het bewegingsapparaat ontstaan vaak door een combinatie van belastende factoren. Bijvoorbeeld tillen in een slechte werkhouding, een houding lang vasthouden en tegelijk veel kracht leveren, of steeds dezelfde beweging uitvoeren terwijl men ook nog ver moet reiken. Daarbij is het evenwicht verstoord tussen fysieke belasting en belastbaarheid. Klachten aan rug, nek, schouder en armen, elleboog, hand en pols, heupen, knieën en voeten kunnen het gevolg zijn.



Afbeelding: tillen met grote reikafstand in deze situatie is het verstandig een andere positie te kiezen om te tillen of met meerdere personen te tillen om het gewicht over deze personen te verdelen


De volgende vormen van lichamelijke belasting zijn te onderscheiden:
  • Temperatuurbelasting
  • Energetische belasting
  • Mechanische belasting 
Temperatuur belasting
Het Arbobesluit (Afdeling 1. Temperatuur en luchtverversing Artikel 6.1) bevat de volgende onderwerpen:
  1. Rekening houdend met de aard van de werkzaamheden die door de werknemers worden verricht en de fysieke belasting die daar het gevolg van is, veroorzaakt de temperatuur op de arbeidsplaats geen schade aan de gezondheid van de werknemers.
  2. Indien door de temperatuur op de arbeidsplaats of door ongunstige weersomstandigheden toch schade aan de gezondheid van de werknemers kan ontstaan, worden persoonlijke beschermingsmiddelen ter beschikking gesteld. Indien de ter beschikking gestelde persoonlijke beschermingsmiddelen schade aan de gezondheid niet kunnen voorkomen, wordt de duur van de arbeid in een zodanige mate beperkt of wordt de arbeid met een zodanige frequentie afgewisseld door een tijdelijk verblijf op een plaats waar een temperatuur heerst als bedoeld in het eerste lid, zodat geen schade aan de gezondheid ontstaat.
 Voorbeelden van werken onder temperatuurbelasting zijn:
  • Machinekamer in bedrijf: met draaiende voortstuwingsmotor, generator, verwarmingsinstallatie voor de ladingverwarming;
  • Tankreinigingswerkzaamheden: dragen van vloeistofdichte overall, werkzaamheden met warm/heet water, reinigingswerkzaamheden in de tank.
  • Verfwerkzaamheden in de zomer en in de zon met hoge buitentemperaturen.
Energetische of fysiologische belasting
Energetische belasting ontstaat als door langdurig dynamisch werk de energievoorziening van het gehele lichaam wordt aangesproken. Door de dynamische activiteit van grote spiergroepen wordt een beroep gedaan op de capaciteit van de bloedsomloop, de ademhaling en de stofwisseling. Het energiegebruik wordt vergroot, de zuurstofopname wordt vergroot, er ontstaat een snellere hartslag en een vergrote zweetproductie.

Dit kan zorgen voor algehele vermoeidheid. De capaciteit van het hart en longstelsel (met andere woorden: de conditie) is de beperkende factor. De grootte van de belasting is afhankelijk van de intensiteit en de tijdsduur van de werkzaamheden. Door een hoge of lage temperatuur wordt deze fysiologische belasting vergroot.
 
Voorbeelden van werken onder energetische of fysiologische belasting zijn:
  • Langdurige tankreinigingswerkzaamheden, met behulp van luiwagens, borstels, hoge druk spuiten;
  • Gespannen houding als roerganger tijdens varen op radar in dikke mist;
  • Schoonmaakwerkzaamheden tijdens een werfperiode, zoals: kettingbakken, bunkers, walgangen.
Mechanische belasting
Mechanische belasting in het werk bestaat uit het tillen en dragen van gewichten, duwen en trekken, door trillende apparaten, ongunstige werkhoudingen of het frequent uitvoeren van dezelfde bewegingen. Hierdoor ontstaat vaak lokale problematiek. Dit betreft spieren die overbelast zijn (’spit’ in de rug) of spier/pees/botverbindingen die pijn doen (bv. bij een tennisarm).
 
Voorbeelden van werken onder mechanische belasting zijn:
  • Tillen en dragen van laad/losslangen, koppelstukken, meerdraden en touwen;
  • Duwen en trekken aan: laad/losslangen, ring/steeksleutels voor het vastzetten/losmaken van bouten en moeren, trekken aan meerdraden en touwen tijdens het afmeren;
  • Ongunstige houdingen: gebruik van ring/steeksleutels voor het vastzetten/losmaken van bouten en moeren van laad/losslangen, trekken aan meerdraden en touwen tijdens het afmeren;
  • Repeterende bewegingen: het verven van grote oppervlakten, als roerganger langdurig in de zelfde houding de stuurhendel bedienen, een bikhamer/schuurmachine bedienen.


Afbeelding: zware koppelstukken

 
Tillen en dragen
Het tillen van (zware) lasten is de bekendste vorm van lichamelijke belasting. Of een tilsituatie toelaatbaar is of niet, hangt van veel factoren af. Gewicht is een belangrijke factor, maar de reikafstanden, de lichaamshouding en duur van de belasting spelen ook een belangrijke rol. Zie ook de National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)-richtlijn
 
 

Afbeelding: zwaar tillen, bij het tillen van dit formaat slangen moet men er voor zorgen dat er wordt gelet op de houding van de rug en er dus met meerdere personen wordt getild of tillen met een tilhulp (kraan zodat de belasting per persoon niet hoger is dan de toegestane 23 kg.


Duwen en trekken
Bij het voortduwen of achter zich aantrekken van voorwerpen kan een overmatige belasting optreden. Hierbij moet niet alleen gelet worden op gewicht en afmetingen van de last, maar zeker ook op de aard van de ondergrond, de aanwezigheid van een helling. Daarnaast spelen ook factoren van uzelf als uitvoerder een rol, zoals lichaamafmetingen, kracht en ervaring.
 


Afbeelding: trekken aan staaldraden, bij het werken met staaldraden komen krachten op het lichaam die veel vanuit de armen en rug komen, vereist is een goede (antislip) ondergrond, zodat men stevig staat en niet kan uitglijden. Bij het binnen halen van een draad (Die al snel 50-70kg per 100 mtr weegt) is het goed om dit met meerdere personen te doen.


Ongunstige houdingen
Als uw lichaamshouding langdurig ongunstig is (gewrichten in een afwijkende stand), kan lichamelijke overbelasting ontstaan. Beïnvloedende factoren zijn: de mate waarin de houding belastend is, de tijd dat de houding wordt aangenomen, de krachten die moeten worden uitgeoefend en de mate van afwisseling.
 

Afbeelding: verkeerde zithouding, langdurig in de verkeerde zithouding zitten is niet goed voor spieren gewrichten en de bloedsomloop, regelmatig tussendoor bewegen en vooral rechtop zitten is belangrijk. 


Repeterende bewegingen
Als kortdurende handelingen een lange tijd achter elkaar worden uitgevoerd kan eenzijdige belasting van bepaalde spiergroepen ontstaan.
 
 

Afbeelding: repeterende beweging


De negatieve spiraal van stress en lichamelijke klachten
Vergeet niet dat lichamelijke klachten ook een gevolg kunnen zijn van stress op het werk of in de privé sfeer. De lichamelijke reacties die optreden bij stress kunnen soms bezorgdheid, irritaties en lichamelijke klachten zoals hoofdpijn oproepen. Irritaties kunnen mensen hinderen bij het uitvoeren van hun taken. Door hoofdpijn is men minder geconcentreerd en daardoor zal het werk minder goed worden uitgevoerd.

Ook het lang aanhouden van de klacht kan tot ongerustheid leiden. U kunt zich afvragen: ’hoe lang zal het nog duren?’ en ’gaat dit ooit nog over?’ Zulke gedachten en irritaties kunnen tot ’nieuwe’ stressreacties leiden.  Zo ontstaat er een negatieve spiraal van stress, lichamelijke klachten en stress. Het gevolg hiervan is het optreden van langdurige stress. 

Het is zelfs mogelijk dat de oorspronkelijke oorzaak van stress allang verdwenen is, maar dat de lichamelijke klachten die erop volgden een ’nieuwe’ oorzaak van stress vormen. Deze opeenvolging van stressreacties kan aanleiding geven tot een misverstand. Mensen denken vaak dat stress geen rol speelt bij de lichamelijke klacht, omdat zij bij stress denken aan de ’oorspronkelijke oorzaak van stress’. Als deze ’oorspronkelijke oorzaak’ voorbij is, denken mensen al snel dat hun stress voorbij is. Nieuwe oorzaken van stress die volgen op de lichamelijke klachten, worden daarom vaak niet als zodanig herkend.

Deze catalogus geeft een handleiding op welke manier aan boord van binnenvaartschepen kan worden voldaan aan de voorschriften die de overheid stelt. De volgende wetgeving en richtlijnen zijn daarbij relevant:

 

Afbeelding: tilhulp, bij zware tilwerken is het goed, als de mogelijkheid er is, om van een tilhulp gebruik te maken.

Arbobesluit
Tillen is een vorm van fysieke belasting. In het Arbobesluit staat daarover het volgende: "de arbeid wordt zodanig georganiseerd, de arbeidsplaats wordt zodanig ingericht, een zodanige productie- en werkmethode wordt toegepast of zodanige hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen worden gebruikt dat de fysieke belasting geen gevaren met zich kan brengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer" (Arbobesluit artikel 5.2).

In het Arbobesluit Hoofdstuk 5 Fysieke belasting en Arbobesluit Hoofdstuk 6 Fysische eigenschappen word over de fysieke belasting gesproken. In het Arbobesluit is algemeen geformuleerd dat de werkgever verplicht is alles te doen om te zorgen dat de fysieke belasting tijdens het werk geen gevaar oplevert voor de gezondheid en veiligheid van zijn werknemers. Dit betekent dat de gevaren veroorzaakt door fysieke belasting bekend moeten zijn en dat de werkgever beleidsmatig aan verbeteringen in de werksituatie werkt.

Werkbladen
Voor werknemers die tillen, duwen, trekken etc. geeft de werkgever voorlichting, onderricht en instructie om dit gezond en veilig te kunnen doen. De Arbeidsinspectie geeft de volgende werkbladen uit met betrekking tot fysieke belasting:
  • AI-29: Fysieke belasting bij het werk. Fysieke belasting is al jaren de belangrijkste oorzaak voor verzuim en arbeidsongeschiktheid. Reden genoeg om aan de hand van dit Arbo-informatieblad te bekijken hoe u de fysieke belasting van de werknemers kunt verlichten. Verschillende soorten fysieke belasting, de oorzaken van de fysieke belasting en een plan van aanpak voor het herkennen en verminderen van fysieke belasting komen in deze uitgave aan de orde.
  • AI-08: Zittend en staand werk. Zittend en staand werk brengen hun eigen specifieke problemen met zich mee. Een ergonomisch verantwoorde werkplek is dan ook geen overbodige luxe. Dit Arbo-informatieblad geeft niet alleen voorlichting over de zit- en staplek, maar besteedt ook aandacht aan de omgeving van de werkplek.
  • AI-17: Hijs- en hefmiddelen. Kunt u elke hijs verantwoord uitvoeren? Met de vierde druk van het Arbo-informatieblad over hijs- en hefmiddelen kunt u dit zeker. Deze uitgave is geheel herzien en fors uitgebreid met een schat aan actuele praktijkinformatie op het gebied van hijs- en hefmiddelen, en voorzien van duidelijke illustraties.
  • AI-20 Werken onder koude omstandigheden. Veel mensen worden tijdens het werk blootgesteld aan koude omstandigheden, bijvoorbeeld bouwvakkers en werknemers die in de scheepvaart werken. Om zonder problemen in koude omstandigheden te kunnen werken, is onder meer kennis vereist van de warmtewisseling tussen de mens en zijn omgeving en van de verschillende factoren die de koudebelasting bepalen. Deze onderwerpen worden systematisch in kaart gebracht in dit Arbo-informatieblad. Ook wordt ruim aandacht besteed aan de verschillen in koudebelastbaarheid tussen mensen, de problemen die zich kunnen voordoen bij werken in de kou en de maatregelen die getroffen moeten worden om deze problemen te voorkomen.



Afbeelding: Davit als hijshulp, de davit is in principe op een schip geplaatst om de roeiboot van en aan boord te zetten, deze Davit kan ook voor andere tilwerken gebruikt worden.


Arbothemacahiers
De Arbothemacahiers (ATC’s) hebben dezelfde opzet als de Arbo-informatiebladen en bevatten hoofdzakelijk praktische informatie, aangevuld met relevante wet- en regelgeving, NEN-normen, checklists & stappenplannen, een literatuuroverzicht en een handige adressenlijst. De ATC’s geven informatie over die Arbo-onderwerpen waarover geen Arbo-informatieblad verschijnt.
 
De Arbothemacahiers die het onderwerp fysieke belasting behandelen zijn "Werken onder warme omstandigheden" en "Binnenmilieu".
 
De Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) 
Werkgevers zijn verplicht alle gevaren op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn in hun bedrijf te inventariseren. Deze zogenaamde risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is verplicht, behalve als er door de werknemers in totaal minder dan 40 uur per week werkzaamheden worden verricht. Dit is vastgelegd in artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet.

De werkgever kan zich daarbij laten bijstaan door een Arbodienst. De werkgever moet de gevaren in zijn bedrijf zoveel mogelijk beperken. De maatregelen die hij daarvoor neemt, moet hij in de RI&E vermelden. Alle werknemers hebben het recht de RI&E bij de werkgever op te vragen. Binnenvaartondernemingen kunnen via de Binnenvaart Branche RI&E zelf eenvoudig een Binnenvaart Branche RI&E fysieke belasting uitvoeren en een bijbehorend plan van aanpak opstellen. 
Risicofactoren kunnen met een taak-handelingen-analyse en een RI&E in kaart worden gebracht. Bij een taakanalyse wordt de oorzaak van fysieke klachten in kaart gebracht door systematisch te kijken naar de uitgevoerde werkzaamheden van de betreffende persoon in een bepaalde functie. De taken van een persoon worden beschreven in opeenvolgende handelingen die gedurende de werkdag worden uitgevoerd. Het maken van een taakanalyse is de eerste stap bij het in kaart brengen van knelpunten bij fysieke belasting.

Bij een handelingenanalyse worden de houdingen die aangenomen worden bij een bepaalde handeling en de eventueel getilde lasten beoordeeld. Zo wordt de houding van de rug beoordeeld tijdens verschillende handelingen. Daarnaast kunnen ook eventueel benodigde maatregelen op de betreffende handeling worden toegepast.

De NIOSH-richtlijn kan daarbij inzicht bieden in de gewichten die maximaal getild kunnen worden in een bepaalde houding zonder dat daarbij ernstige gezondheidsklachten ontstaan.

Het maximaal acceptabele tilgewicht is afhankelijk van de houding waarin het object getild (of bewerkt) wordt. De houding waarin een medewerker zijn werk uitvoert is afhankelijk van (tijdens de verplaatsing van het gewicht) de horizontale afstand van zijn handen tot zijn enkels en de verticale afstand van zijn handen tot de vloer (zie onderstaand figuur):


DF: verticale tilafstand
FF: frequentie van tillen
AF: verdraaiingfactor
CF: contactfactor

Indien alle factoren gunstig zijn is het maximaal acceptabele tilgewicht 23 kg. Voor zwangere werknemers wordt geadviseerd niet meer te tillen dan 5 kg (bij frequent tillen) en 10 kg voor incidentele tilwerkzaamheden. Er zijn verschillende mogelijkheden om lichamelijke belasting in het werk te verminderen. Deze zijn onderverdeeld in vier maatregelen:
  • Technologische maatregelen
  • Organisatorische maatregelen
  • Voorlichting en training
  • Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding
 
Technologische maatregelen
Dit zijn maatregelen die met aanpassingen in de werkomgeving te maken hebben. Bijvoorbeeld aanpassing van de werkplek zodat op de goede hoogte gewerkt kan worden met een goede werkhouding. Maar ook aangepast gereedschap dat goed is afgestemd op de uitvoering van de taak en op de persoon die ermee werkt. U kunt ook denken aan gebruik van lichtgewicht materialen bij het tillen en hanteren van onderdelen. Op tankschepen bij het manifold kunt u een tilhulp (kraantje) plaatsen waar men de slangen mee kan ondersteunen.
 

Afbeelding: goede zithouding, bij een goede zithouding zit men recht en kan men gemakkelijk bij alle meest gebruikte bedieningen, is er een voetensteun aanwezig en eventueel een armsteun.


Organisatorische maatregelen
Dit zijn maatregelen die te maken hebben met aanpassingen in de organisatie van het werk om de werknemers zo optimaal mogelijk te laten functioneren. Een voorbeeld van een organisatorische maatregel is taakroulatie. Hierdoor creëert u afwisseling in werkzaamheden en bouwt u daarmee relatieve rust in. .Daarnaast zijn pauzes een manier om rust te creëren. Ook een ander of breder takenpakket is een organisatorische maatregel om eenzijdige belasting te verminderen.

Op schepen zijn meestal niet genoeg mensen om de taken te wisselen, hier zijn extra pauzes een goede oplossing om de nodige hersteltijd te krijgen.

 
Voorlichting en training
Arbowet Artikel 8 / Arbobesluit 5.5. Dit zijn maatregelen om de werknemer het werk optimaal te laten uitvoeren en waarbij de lichamelijke belasting zo gering mogelijk is. Het gaat er om de werknemer inzicht te geven in zijn lichamelijke belasting en hem informatie te geven hoe zijn werkhouding verbeterd kan worden.

Een frequente oefen/trainingssessie kan aangeven waar de knelpunten zitten. Er kunnen tijdens een dergelijke training bepaalde hulpmiddelen uitgeprobeerd worden om een betere werksituatie te krijgen.
 
 
Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding
Arbeidsomstandighedenwet Artikel 18: de werkgever stelt de werknemers periodiek in de gelegenheid een onderzoek te ondergaan, dat erop is gericht de risico’s die de arbeid voor de gezondheid van de werknemers met zich mee brengt zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken (dit is dus vrijwillig).

Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding vindt plaats op individueel niveau. Hierbij kan gedacht worden aan individuele aanpassingen van de werkplek of de werkinhoud om de belasting van het individu te reduceren of te optimaliseren. Ook kan gekozen worden om een belastingsonderzoek te doen. Vroege signalering van klachten is belangrijk. Via de bedrijfsarts kan tevens een PMO (Preventief Medisch Onderzoek), vervanger van het PAGO (Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek) worden uitgevoerd waarin adviezen worden uitgebracht met betrekking tot lichamelijke belasting.

Met een PMO spoort u gezondheidsrisico’s in het werk vroegtijdig op zodat u ze kunt voorkomen of zoveel mogelijk beperken. Dat heeft een positief effect op het functioneren en de productiviteit van uw werknemers. Bovendien vermindert u de kans op ziekteverzuim.

Uw werknemers worden zich met behulp van een PMO meer bewust van de invloed die werk en gezondheid op elkaar hebben en krijgen adviezen om verantwoord om te gaan met eventuele gezondheidsklachten en risico’s in hun werk. Omdat mensen en hun omgeving veranderen is het van belang om dit onderzoek regelmatig uit te voeren. Zo beschikt u als werkgever steeds over actuele informatie over de werkomstandigheden en het functioneren van uw werknemers.

 
Uitvoering
Het PMO wordt afgestemd op de werksituatie van uw werknemers. Werkomstandigheden en risico’s in het werk verschillen immers per bedrijf, afdeling, werkplek en functie. Voorafgaand aan het onderzoek krijgen uw werknemers uitleg over het doel van het PMO en wat zij tijdens en na het onderzoek kunnen verwachten. Met behulp van voorlichting kunt u het nut van het PMO duidelijk maken en de deelname stimuleren, want deelname aan het PMO is niet verplicht. En hoe hoger het percentage deelnemers, hoe steviger de basis voor de resultaten en adviezen.
 
 
Onderzoek
Al uw werknemers ontvangen een algemene vragenlijst en een aanvullende, functiegerichte vragenlijst. Hiermee geven zij informatie over de beleving van hun gezondheid in relatie tot het werk. Het PMO is dus geen algemene controle, maar een analyse van de invloed die de werksituatie en de gezondheid van uw medewerker op elkaar hebben.
 
 
Resultaten
De resultaten worden mondeling en individueel met uw werknemers besproken. Wanneer medisch onderzoek is verricht, of een verwijzing naar de huisarts nodig is, krijgt uw medewerker ook schriftelijk bericht over de resultaten. Voor u als werkgever worden de resultaten van het PMO in een rapportage samengevat. De privacy van uw werknemers blijft daarbij gewaarborgd. De rapportage bevat aanbevelingen op het terrein van de arbeidsomstandigheden in uw organisatie. Voorbeelden hiervan zijn aanpassing van een werkplek of het geven van training en voorlichting. Wanneer grotere groepen werknemers deelnemen aan het PMO is een uitgebreidere analyse mogelijk. 
 

De binnenvaart is een branche met veel verschillende deelsectoren zoals sleep/duw vaart, vrachtvaart, tankvaart, passagiersvaart en veel aanverwante sectoren zoals bunkerboten, werkschepen en kraanschepen.

Alle bedrijven hebben hun eigen specifieke karakter met bijbehorende belastingen, mede door de bijbehorende vaartrajecten. Het scheelt natuurlijk heel veel of u op een tankschip vaart welke dedicated (toegespitst op een product) vaart tussen het Rijnmondgebied en Basel of dat u op een chemietanker vaart met wisselende ladingen in het ARA verkeer (Amsterdam / Rotterdam / Antwerpen), waarbij in alle weersomstandigheden veel activiteiten aan dek zijn, zoals aan en afmeren met staaldraden en tankreinigingen.

Ditzelfde gaat ook op in de vrachtvaart, waarbij op korte reizen vaker het ruim geveegd en/of uitgespoten wordt voor de volgende lading. Bij de duwvaart is het over het algemeen zo dat op de langere reizen u minder aan de zware koppeldraden staat te trekken als wanneer u voornamelijk in een havengebied vaart. De passagiersvaart is weer meer seizoengebonden en daardoor in het seizoen veel drukker met de nodige werkdruk en langere inzet. Daar wordt bijvoorbeeld vaker aan zware loopbruggen getild en staat men op de rand van het berghout ramen te zemen.

Voor alle deelsectoren geldt dat u onder alle weersomstandigheden volgens de hierboven staande regels moet kunnen werken en de tilbelasting of andere fysieke inspanning binnen de daarvoor gestelde normen moet kunnen gebeuren.

Onderstaande slogan wordt te vaak gebruikt en is de oorzaak van veel rugklachten en of andere pijntjes en ziektes, omdat het inderdaad vaak (maar dus niet altijd) goed gaat:

“Eventjes maar,....... niet zeuren, kan geen kwaad,....... ik heb het altijd zo gedaan.....en de vorige keer ging het toch ook goed?!” 

 

Ga naar boven